Gashouder (Westergas)

De Gashouder in Amsterdam is een culturele zaal in Cultuurpark Westergas, met ruimte voor ruim 3.500 bezoekers. Haar onderscheid zit in de vorm: een ronde, pijlerloze voormalige gashouder onder een smeedijzeren dakconstructie. De hoofdzaal meet 2.500 vierkante meter en is 14,5 meter hoog, waardoor danceproducties, concerten en voorstellingen dezelfde open vloer kunnen gebruiken. De schaal past bij grote publieksavonden, terwijl de cirkel de zaal als één ruimte laat aanvoelen.

Van gasopslag naar technonachten

De geschiedenis begint in 1885, toen de Gashouder als onderdeel van de Westergasfabriek werd gebouwd voor de opslag van gas voor licht en warmte. De Londense Imperial Continental Gas Association kreeg in 1883 van Amsterdam het alleenrecht voor twee gasfabrieken; de gemeente nam de Wester- en Oostergasfabriek in 1898 over. De productie aan de Westergasfabriek eindigde in 1967; de Gashouder verloor daarmee zijn industriële taak op een vervuild terrein. Vanaf 1992 brachten culturele ondernemers en kunstenaars activiteiten naar het terrein; in de jaren negentig vonden Holland Festival en Awakenings er ruimte.

De technoreeks kreeg een concreet ijkpunt op 12 april 1998: Awakenings programmeerde een uitverkochte nacht van 23.00 tot 11.00, met Juan Atkins, Stacey Pullen en Billy Nasty achter de draaitafels. In 2001 vertrok Awakenings wegens een verbouwing die tot 2005 duurde. Die combinatie van industriële herbestemming en nachtcultuur verklaart waarom elektronische muziek hier een vaste plaats heeft, naast theater en beeldende kunst.

De zaal in gebruik

De agenda beweegt tussen elektronische muziek, pop, jazz, hiphop, r&b, metal, indie en klassieke concerten, met daarnaast performance en installaties. Gashouder combineert culturele programmering met verhuur aan commerciële evenementen; die inkomsten creëren ruimte voor experimentele producties en makers in ontwikkeling. Voor bezoekers bepaalt de ronde zaal de ervaring: één grote vloer van 2.500 vierkante meter onder een dak op 14,5 meter hoogte, plus een multifunctionele benedenverdieping. Verwacht een flexibele opstelling die per productie kan wisselen, met dance als dominante livevorm.